Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày lễ Vu Lan Báo Hiếu

Ngoc Tran 14/12/2019, 11:58

Lễ Vu Lan mang ý nghĩa thiêng liêng ca ngợi lòng hiếu thảo, trở thành "lễ hội" nhân văn nói lên lòng hiếu kính của tất cả mọi người đối với cha mẹ.


Lễ Vu Lan ngày mấy trong năm?

Lễ Vu Lan chính là ngày rằm tháng 7 hàng năm theo lịch âm. 

Nguồn gốc sự ra đời của ngày Vu Lan báo hiếu

Không phải tự dưng cứ đến ngày Rằm tháng Bảy Âm lịch hằng năm, Phật giáo long trọng tổ chức "Đại lễ Vu Lan - Báo Hiếu" thật trang nghiêm, từ hình thức cho đến nội dung nhằm mang ý nghĩa nhân văn trên bình diện tâm linh và văn hoá của con người. Lễ hội này phát xuất từ sự tích Phật giáo được ghi lại trong kinh Vu Lan Bồn.

- Vu Lan: Danh từ gọi tắt của "Vu Lan Bồn", tiếng Phạn là "Ullambana". Ullam: dịch là "treo ngược" (đảo huyền), ví cho sự thống khổ của người chết như bị treo ngược. Chữ "bồn" tiếng Phạn là "bana" tạm dịch là "cứu giúp". Như vậy chúng ta có thể hiểu từ "Vu Lan Bồn" có nghĩa là giải cứu người bị tội treo ngược.

Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày lễ Vu Lan Báo Hiếu

- Báo hiếu: Nghĩa là sự báo đáp, đền đáp công đức sinh thành dưỡng dục của người con đối với cha mẹ hiện tiền và cha mẹ nhiều đời nhiều kiếp.

Theo trong kinh thì Lễ Vu Lan của Phật giáo phát xuất từ thời Đức Phật. Ngài đã dạy phương thức báo hiếu cho cha mẹ ở đời này và nhiều đời khác. Người đầu tiên tiếp nhận chính là Tôn giả Mục Kiền Liên, Ngài là một trong 10 vị đệ tử xuất chúng của Đức Thế Tôn.

Tôn giả Mục Kiều Liên cứu Mẹ thoát khỏi kiếp ngạ quỷ như thế nào?

Theo kinh "Vu Lan Bồn" thì ngày xưa, khi Tôn giả Mục Kiền Liên tu thành chánh quả, lúc tưởng nhớ mẫu thân, đã dùng tuệ nhãn kiếm tìm khắp nơi trong trời đất, liền thấy mẹ mình đang ở trong loài ngạ quỷ, bị đói khát hành hạ rất khổ sở. Thương mẹ, ngài đã vận thần thông xuống cõi ngạ quỷ dâng bát cơm đầy cho mẹ. Rất tiếc, bà Thanh Đề hãy còn quá sân tham và bởi ác nghiệp thọ báo còn quá nặng nên khi bốc cơm đưa vào miệng thì cơm biến thành lửa. Tôn giả Mục Liên không có cách nào cứu được mẹ nên ngài liền quay về hỏi Đức Thế Tôn. 

Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày lễ Vu Lan Báo Hiếu

Đức Phật dạy rằng: "Dù ông có thần thông quảng đại như thế nào cũng không đủ sức cứu mẹ ông, chỉ có một cách là nhờ sự hợp lực của chư tăng khắp nơi, sau 3 tháng an cư kiết hạ cùng tập trung chú nguyện mới có thể chuyển hoá được nghiệp lực giúp mẹ ông thoát khỏi cảnh khổ".

- Nhưng Bạch Thế Tôn, làm sao con thỉnh được chư Tăng khắp mười phương về để cúng dường cùng một lúc như vậy được?

Tôn giả Mục Kiền Liên y theo lời Phật mà làm. Sau đó mẹ của ngài được giải thoát. Trong dịp này Đức Phật cũng dạy: "Chúng sanh ai muốn báo hiếu cho cha mẹ cũng theo cách này (Vu Lan Bồn Pháp) mà làm". Từ đó, ngày Lễ Vu Lan ra đời.

Kể từ những năm tháng đầu tiên, khi Phật giáo truyền vào Việt Nam, các chùa đã tổ chức Lễ Vu Lan. Ngày nay, Lễ Vu Lan không còn đơn thuần chỉ có ý nghĩa thiêng liêng ca ngợi lòng hiếu thảo đối với mẹ không thôi mà đã trở thành "lễ hội" mang tính cách nhân văn nói lên lòng hiếu kính của tất cả mọi người đối với cả mẹ lẫn cha hiện tiền, hay ông bà cha mẹ đã quá vãng nhiều đời nhiều kiếp. Lòng trân trọng hiếu kính mẹ cha, phụng thờ tổ tiên ông bà, chính là sợi dây liên kết giữa người còn kẻ mất, là truyền thống cao đẹp nêu cao tình người của dân tộc Việt.

Ý nghĩa nghi thức bông hồng cài trên ngực áo trong lễ Vu Lan

Trong buổi lễ Vu Lan thường có nghi lễ bông hồng cài áo. Trong buổi lễ thiêng liêng ấy, ai còn cha mẹ sẽ được cài lên ngực áo một đoá hoa hồng đỏ, ai mất cha mẹ được cài lên ngực đóa hồng trắng. Ý nghĩa thì hay, nhưng nếu nhận xét một cách sâu sắc thì chúng ta thấy có chỗ lấn cấn. Nếu trường hợp người tham dự buổi lễ còn cha mà mất mẹ, hay còn mẹ mà mất cha, thì ban tổ chức gắn hoa màu gì cho những vị này?

Chúng tôi đề nghị ban tổ chức nên gắn lên ngực mỗi người hai đóa hoa nhỏ. Ai còn đủ cha mẹ thì cài lên ngực hai đóa hoa hồng cùng màu. Nếu mất cha còn mẹ, hay mất mẹ còn cha, thì gắn một hoa hồng và một hoa trắng, để người được gắn hoa được an ủi phần nào.

Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày lễ Vu Lan Báo Hiếu

Chính vì vậy, nghi thức Bông hồng cài áo tại Lễ Vu Lan chính là để tưởng nhớ các người mẹ đã mất, và vinh danh những người mẹ còn tại thế với con cháu. Các em nhỏ Phật tử sẽ cầm hai giỏ hoa hồng màu đỏ và trắng cài lên áo từng người dự lễ Vu Lan. Vào dịp để mỗi người chúng ta báo hiếu công ơn sinh thành và dưỡng dục của cha mẹ bao lâu nay.

Xem thêm: Cách báo hiếu trọn vẹn với bậc sinh thành theo lời Phật dạy

Loading...

Có thể bạn thích

Linh hồn có thoát ra kịp khi hiến mô tạng do chết não?

Đức Đạt Lai Lạt Ma đã nói rằng: "Chết là một phần tự nhiên của sự sống - Chết không có gì bất công và đáng sợ vì ai rồi cũng phải chết và chết không phải là “Mất hẳn”.

Loading...

Đọc nhiều hơn

Ăn chay trong ngày Tết mang đậm ý nghĩa tâm linh

Ngay từ ngày đầu năm mới, nhiều người có thói quen ăn chay, đi chùa lễ Phật. Ăn chay ngày Tết mang đậm ý nghĩa tâm linh, là nét văn hóa Tết đặc biệt của dân tộc Việt Nam.

Giải mã 5 điều kiêng kỵ trong ngày Tết qua lăng kính Nhân Quả của Phật giáo

Người Việt cho rằng, những ngày đầu năm mới nếu gặp nhiều điều tốt thì sẽ may mắn cả năm và ngược lại.

Những thực phẩm ngày tết này có ăn thừa thì đổ ngay không nên đun lại

Rau củ quả là thực phẩm cực tốt cho cơ thể, nếu không được sử dụng và chế biến đúng cách sẽ gây hại cho sức khỏe. Những thực phẩm không tái sử dụng lại?

Vì sao hình tượng Phật thay đổi qua các đất nước khác nhau?

Vậy các vị Phật tùy theo các nước thay đổi hay pháp môn tu thay đổi theo từng quốc gia? Tại sao việc tụng niệm có nơi dùng chuông mõ và có nơi không?

Cách cúng đêm giao thừa và ba ngày tết

Theo phong tục vào đêm giao thừa và những ngày Tết, mâm cỗ luôn được các gia đình nấu nướng và bày biện đầy đủ mong cầu được thần linh và hương linh gia tiên gia hộ cho một năm mới được bình an.

Cúng khấn ông bà tổ tiên 30 Tết đêm giao thừa để được lợi ích

Hằng năm cứ giao thừa 30 Tết, nhà con lại cúng một con gà sống để đón giao thừa như vậy đúng hay sai? Vì từ đời các cụ gia đình nào cũng đều làm thế.

Cúng gia tiên ngày Tết 2020 để nhận được nhiều phúc báu

Theo phong tục tập quán cổ truyền ngày Tết, trong 3 ngày đầu năm mới, nhà nhà đều sắm lễ “Rước Ông bà” về cùng với con cháu.

Niệm Nam Mô A Di Đà Phật thì có tác dụng gì?

Nhiều khi bất an chúng ta chỉ biết Niệm Nam Mô A Di Đà Phật nhưng chưa hiểu hết những tác dụng thực sự của việc này.

Giới thiệu sơ nét về thầy Thích Nhật Từ

Thầy Thích Nhật Từ sinh ngày 01/04/1969 tại Sài Gòn. Thầy xuất gia với HT. Thích Thiện Huệ tại chùa Giác Ngộ năm 1984 và thọ giới tỳ kheo năm 1988.

Tại sao phải cúng giỗ hằng năm?

Đám giỗ của người Việt không chỉ là một ngày mà con cháu thể hiện lòng thành kính đối với tổ tiên ông bà cha mẹ mà còn thể hiện nét đẹp văn hóa với truyền thống uống nước nhớ nguồn của người Việt mình.

Nên tỉa chân nhang vào ngày nào, tại sao lại tỉa chân nhang?

Theo tục lệ, các gia đình thường nhân ngày cúng Ông Công, Ông Táo 23 tháng Chạp đồng thời tỉa chân hương và lau dọn bàn thờ. Vậy tại sao phải tỉa chân hương và nên tỉa vào thời gian nào?

Cúng Thần Tài có được phát tài lộc không?

Cúng Thần Tài là một những việc quan trọng cần làm nhất là với những hộ kinh doanh. Nên cúng như thế nào để cả năm được may mắn, thịnh vượng?

Đốt vàng mã, sớ sao là đúng hay sai?

Quan điểm của nhà Phật về vấn đề này như thế nào ? Là người tu sĩ Phật giáo, chúng tôi xin được trao đổi đôi điều cùng quý bà con và Phật tử xa gần.

Vì sao có tượng Quan Âm ba mặt trong Phật giáo?

Theo truyền thuyết được lưu truyền trong dân gian, để giáo hóa chúng sinh, Bồ Tát từng hóa thân thành người phụ nữ rao bán một bảo kính kỳ lạ.

Sự khác nhau giữa tu thiền và thiền chữa bệnh như thế nào?

Thiền cũng là một phương pháp chữa bệnh được lựa chọn. Tại sao thiền chỉ là ngồi một chỗ rồi hít thở mà hết được bệnh? Sự khác nhau giữa tu thiền và thiền chữa bệnh như thế nào?

Cách hóa vàng hết Tết, cúng thế nào để gia tiên được phước báu?

Ngày Tết, nhân dân ta thường làm lễ cúng 30, mùng 1, mùng 2 để mời ông bà, gia tiên đã quá vãng ăn Tết với con cháu. Rồi đến ngày mùng 3 thì các gia đình thường làm lễ hóa vàng để tiễn ông bà về lại nơi "lạc cảnh".

Tứ Đại Thiên Vương trong đạo Phật là ai?

Bốn đại bộ châu được các vị Thiên Vương chia nhau bảo vệ: Tăng Trưởng Thiên Vương cai quản phía Nam, Trì Quốc Thiên Vương ở phía Đông, Quảng Mục Thiên Vương bảo hộ phía Tây và Đa Văn Thiên Vương bảo vệ phía Bắc.

Vấn đáp hay nhất về ngày tết Canh Tý năm 2020

Nhiều phật tử đặt câu hỏi về các vấn đề ngày tết rất hay và ý nghĩa, được sư thầy Thái Minh trả lời đáp ứng được nhu cầu kiến thức của các phật tử.

Phân biệt giữa tín ngưỡng thờ mẫu và Phật giáo Nguyên Thủy ở Việt Nam

Tín ngưỡng Thờ Mẫu này có từ rất xa xưa khi người Việt thờ các thần linh thiên nhiên, các thần linh này được kết hợp lại trong khái niệm Thánh Mẫu.

Cách thờ di ảnh ông bà tổ tiên trong ngày Tết

Theo phong thủy, nếu việc thờ cúng không tốt, vị trí bàn thờ, sắp xếp các đồ thờ không phù hợp sẽ ảnh hưởng xấu đến vận khí và sự may mắn của gia chủ.

Nên cúng chay hay mặn ở ban thờ Đức Ông?

Đức Ông Cấp Cô Độc, Ngài là một tín đồ giàu có, mộ đạo đã bỏ ra một lượng tài sản vô cùng lớn để dát vàng kín mặt vườn của Thái Tử Kỳ Đà nước Vệ Xá, mua lại khu vườn xinh đẹp, cúng dường cho Đức Phật và Tăng đoàn tới thuyết Pháp.

Những điều nên và không nên trong ngày Tết 2020

Chuẩn bị mọi thứ mới mẻ trước Tết còn có ý nghĩa là mong một năm mới có nhiều triển vọng đẹp như thành công, hạnh phúc, thịnh vượng, phát triển; ông bà, cha mẹ mạnh khỏe, con cái hiếu hiền.

Pháp "Niệm Phật" trong Kinh tạng Nikaya

Niệm Phật là một pháp môn dễ học, dễ tu, được đức Phật dạy rất sớm, rất nhiều trong các kinh, từ kinh Nikaya hệ thống ngôn ngữ Pali của Phật giáo Nguyên thủy đến kinh A Hàm, kinh Đại thừa thuộc hệ thống ngôn ngữ tiếng Phạn.

Ý nghĩa về tư thế ngồi thiền theo góc nhìn của khoa học

Điều cơ bản nhất của quá trình hành thiền là luôn tỉnh giác, quan sát, để biết được điều gì đang xảy ra nơi thân và tâm.

Những điều cần biết khi đi đến chùa đầu năm để bảo tồn phước báu

Theo quan niệm dân gian, đầu năm đi vay, cuối năm đi trả. Đầu năm người ta đều đi chùa để xin được phù hộ độ trì. Cuối năm làm ăn được thì họ lại đi lễ tạ.

Sự khác nhau giữa tịnh thất và chùa

Khi Phật giáo truyền qua các nước như Trung Hoa, Nhật Bản, Việt Nam, Hàn Quốc, Thái Lan nơi thờ tự và tu tập được gọi là chùa. Riêng hệ phái Khất sĩ, vẫn giữ hình thức tu tập và hành trì khất thực được gọi tên hồi thời Phật còn tại thế là Tịnh xá.