Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày lễ Vu Lan Báo Hiếu

Ngoc Tran 14/12/2019, 11:58

Lễ Vu Lan mang ý nghĩa thiêng liêng ca ngợi lòng hiếu thảo, trở thành "lễ hội" nhân văn nói lên lòng hiếu kính của tất cả mọi người đối với cha mẹ.

Lễ Vu Lan ngày mấy trong năm?

Lễ Vu Lan chính là ngày rằm tháng 7 hàng năm theo lịch âm. 

Nguồn gốc sự ra đời của ngày Vu Lan báo hiếu

Không phải tự dưng cứ đến ngày Rằm tháng Bảy Âm lịch hằng năm, Phật giáo long trọng tổ chức "Đại lễ Vu Lan - Báo Hiếu" thật trang nghiêm, từ hình thức cho đến nội dung nhằm mang ý nghĩa nhân văn trên bình diện tâm linh và văn hoá của con người. Lễ hội này phát xuất từ sự tích Phật giáo được ghi lại trong kinh Vu Lan Bồn.

- Vu Lan: Danh từ gọi tắt của "Vu Lan Bồn", tiếng Phạn là "Ullambana". Ullam: dịch là "treo ngược" (đảo huyền), ví cho sự thống khổ của người chết như bị treo ngược. Chữ "bồn" tiếng Phạn là "bana" tạm dịch là "cứu giúp". Như vậy chúng ta có thể hiểu từ "Vu Lan Bồn" có nghĩa là giải cứu người bị tội treo ngược.

Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày lễ Vu Lan Báo Hiếu

- Báo hiếu: Nghĩa là sự báo đáp, đền đáp công đức sinh thành dưỡng dục của người con đối với cha mẹ hiện tiền và cha mẹ nhiều đời nhiều kiếp.

Theo trong kinh thì Lễ Vu Lan của Phật giáo phát xuất từ thời Đức Phật. Ngài đã dạy phương thức báo hiếu cho cha mẹ ở đời này và nhiều đời khác. Người đầu tiên tiếp nhận chính là Tôn giả Mục Kiền Liên, Ngài là một trong 10 vị đệ tử xuất chúng của Đức Thế Tôn.

Tôn giả Mục Kiều Liên cứu Mẹ thoát khỏi kiếp ngạ quỷ như thế nào?

Theo kinh "Vu Lan Bồn" thì ngày xưa, khi Tôn giả Mục Kiền Liên tu thành chánh quả, lúc tưởng nhớ mẫu thân, đã dùng tuệ nhãn kiếm tìm khắp nơi trong trời đất, liền thấy mẹ mình đang ở trong loài ngạ quỷ, bị đói khát hành hạ rất khổ sở. Thương mẹ, ngài đã vận thần thông xuống cõi ngạ quỷ dâng bát cơm đầy cho mẹ. Rất tiếc, bà Thanh Đề hãy còn quá sân tham và bởi ác nghiệp thọ báo còn quá nặng nên khi bốc cơm đưa vào miệng thì cơm biến thành lửa. Tôn giả Mục Liên không có cách nào cứu được mẹ nên ngài liền quay về hỏi Đức Thế Tôn. 

Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày lễ Vu Lan Báo Hiếu

Đức Phật dạy rằng: "Dù ông có thần thông quảng đại như thế nào cũng không đủ sức cứu mẹ ông, chỉ có một cách là nhờ sự hợp lực của chư tăng khắp nơi, sau 3 tháng an cư kiết hạ cùng tập trung chú nguyện mới có thể chuyển hoá được nghiệp lực giúp mẹ ông thoát khỏi cảnh khổ".

- Nhưng Bạch Thế Tôn, làm sao con thỉnh được chư Tăng khắp mười phương về để cúng dường cùng một lúc như vậy được?

Tôn giả Mục Kiền Liên y theo lời Phật mà làm. Sau đó mẹ của ngài được giải thoát. Trong dịp này Đức Phật cũng dạy: "Chúng sanh ai muốn báo hiếu cho cha mẹ cũng theo cách này (Vu Lan Bồn Pháp) mà làm". Từ đó, ngày Lễ Vu Lan ra đời.

Kể từ những năm tháng đầu tiên, khi Phật giáo truyền vào Việt Nam, các chùa đã tổ chức Lễ Vu Lan. Ngày nay, Lễ Vu Lan không còn đơn thuần chỉ có ý nghĩa thiêng liêng ca ngợi lòng hiếu thảo đối với mẹ không thôi mà đã trở thành "lễ hội" mang tính cách nhân văn nói lên lòng hiếu kính của tất cả mọi người đối với cả mẹ lẫn cha hiện tiền, hay ông bà cha mẹ đã quá vãng nhiều đời nhiều kiếp. Lòng trân trọng hiếu kính mẹ cha, phụng thờ tổ tiên ông bà, chính là sợi dây liên kết giữa người còn kẻ mất, là truyền thống cao đẹp nêu cao tình người của dân tộc Việt.

Ý nghĩa nghi thức bông hồng cài trên ngực áo trong lễ Vu Lan

Trong buổi lễ Vu Lan thường có nghi lễ bông hồng cài áo. Trong buổi lễ thiêng liêng ấy, ai còn cha mẹ sẽ được cài lên ngực áo một đoá hoa hồng đỏ, ai mất cha mẹ được cài lên ngực đóa hồng trắng. Ý nghĩa thì hay, nhưng nếu nhận xét một cách sâu sắc thì chúng ta thấy có chỗ lấn cấn. Nếu trường hợp người tham dự buổi lễ còn cha mà mất mẹ, hay còn mẹ mà mất cha, thì ban tổ chức gắn hoa màu gì cho những vị này?

Chúng tôi đề nghị ban tổ chức nên gắn lên ngực mỗi người hai đóa hoa nhỏ. Ai còn đủ cha mẹ thì cài lên ngực hai đóa hoa hồng cùng màu. Nếu mất cha còn mẹ, hay mất mẹ còn cha, thì gắn một hoa hồng và một hoa trắng, để người được gắn hoa được an ủi phần nào.

Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày lễ Vu Lan Báo Hiếu

Chính vì vậy, nghi thức Bông hồng cài áo tại Lễ Vu Lan chính là để tưởng nhớ các người mẹ đã mất, và vinh danh những người mẹ còn tại thế với con cháu. Các em nhỏ Phật tử sẽ cầm hai giỏ hoa hồng màu đỏ và trắng cài lên áo từng người dự lễ Vu Lan. Vào dịp để mỗi người chúng ta báo hiếu công ơn sinh thành và dưỡng dục của cha mẹ bao lâu nay.

Xem thêm: Cách báo hiếu trọn vẹn với bậc sinh thành theo lời Phật dạy

Loading...

Có thể bạn thích

Vì sao Đức Phật chế ngũ giới cho các Phật tử tại gia?

Người con Phật ta phải hiểu thấu đáo thâm ý của Phật để chúng ta không phải có những ngộ nhận sai lầm. Một khi đã hiểu thật rõ ý nghĩa của Tam Quy, Ngũ giới, chúng ta sẽ tự tin trở thành người con Phật theo đúng chánh pháp.

Nhang trầm hương trong văn hóa của Phật giáo

Hương là vật phẩm tâm linh không thể thiếu của Phật giáo, và việc dâng hương mang ý nghĩa và hình tượng rất quan trọng.

Công đức chân thật do đâu phát sinh?

Mỗi Phật tử, mỗi tín đồ, hành giả, người hành đạo, thí chủ, khi bỏ tiền cúng dường vào thùng phước điền, giống như quý vị gieo những hạt giống tốt nhất vào những thửa ruộng tốt, màu mỡ phì nhiêu, thì sẽ cho ra những vụ mùa bội thu.

Danh hiệu A Di Đà Phật nói lên điều gì?

Danh hiệu A Di Đà Phật quá quen thuộc với người Phật tử. Chúng ta thường dùng hồng danh này cho tất cả các tình huống khác nhau. Nhưng thực tế, chúng ta đã hiểu hết ý nghĩa chưa?

Loading...

Đọc nhiều hơn

Vì sao Đức Phật chế ngũ giới cho các Phật tử tại gia?

Người con Phật ta phải hiểu thấu đáo thâm ý của Phật để chúng ta không phải có những ngộ nhận sai lầm. Một khi đã hiểu thật rõ ý nghĩa của Tam Quy, Ngũ giới, chúng ta sẽ tự tin trở thành người con Phật theo đúng chánh pháp.

Nhang trầm hương trong văn hóa của Phật giáo

Hương là vật phẩm tâm linh không thể thiếu của Phật giáo, và việc dâng hương mang ý nghĩa và hình tượng rất quan trọng.

Công đức chân thật do đâu phát sinh?

Mỗi Phật tử, mỗi tín đồ, hành giả, người hành đạo, thí chủ, khi bỏ tiền cúng dường vào thùng phước điền, giống như quý vị gieo những hạt giống tốt nhất vào những thửa ruộng tốt, màu mỡ phì nhiêu, thì sẽ cho ra những vụ mùa bội thu.

Danh hiệu A Di Đà Phật nói lên điều gì?

Danh hiệu A Di Đà Phật quá quen thuộc với người Phật tử. Chúng ta thường dùng hồng danh này cho tất cả các tình huống khác nhau. Nhưng thực tế, chúng ta đã hiểu hết ý nghĩa chưa?